Το μάθημα εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές λαμβάνουν αποφάσεις σε πραγματικές αγορές. Δίνει έμφαση στη σύνδεση βασικών εννοιών της μικροοικονομικής θεωρίας — όπως προτιμήσεις, χρησιμότητα, εισόδημα, τιμές, ζήτηση και ελαστικότητες — με καθημερινά και σύγχρονα ζητήματα καταναλωτικής συμπεριφοράς. Χρησιμοποιεί τη θεωρία καταναλωτή ως εργαλείο για την κατανόηση πραγματικών αποφάσεων: πώς επηρεάζεται η ζήτηση από μεταβολές τιμών και εισοδήματος, πώς μετράται το κόστος ζωής, πώς διαφοροποιούνται τα καταναλωτικά πρότυπα μεταξύ νοικοκυριών και πώς η ποιότητα, η πληροφόρηση και ο χρόνος επηρεάζουν τις επιλογές. Παράλληλα, το μάθημα εισάγει επιλεκτικά βασικές έννοιες της συμπεριφορικής οικονομικής — όπως η περιορισμένη ορθολογικότητα, η πλαισίωση των επιλογών, η αποστροφή στην απώλεια, η μεροληψία υπέρ του παρόντος, η νοητική λογιστική και οι συμπεριφορικές παρεμβάσεις — και τις εφαρμόζει σε καταναλωτικές αγορές, πολιτικές προστασίας καταναλωτή και ψηφιακές πλατφόρμες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε εφαρμογές που αφορούν τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, το κόστος ζωής, τις Έρευνες Οικογενειακών Προϋπολογισμών, τις ισοδύναμες κλίμακες, την ποιότητα αγαθών, την πληροφόρηση, τη διαφήμιση, την κοινωνική κατανάλωση, τις διαδικτυακές αξιολογήσεις, τους αλγόριθμους συστάσεων, την προσωποποιημένη τιμολόγηση και τα παραπλανητικά πρότυπα σχεδιασμού στις ψηφιακές αγορές.

Σκοπός του μαθήματος είναι να βοηθήσει τους φοιτητές να κατανοήσουν τη συμπεριφορά του καταναλωτή ως εφαρμοσμένο αντικείμενο της οικονομικής επιστήμης. Οι φοιτητές θα μάθουν πώς οι καταναλωτικές αποφάσεις διαμορφώνονται από τις τιμές, το εισόδημα, τις προτιμήσεις, την ποιότητα, την πληροφόρηση, τον χρόνο, την αβεβαιότητα, τις κοινωνικές επιρροές και τους γνωστικούς περιορισμούς. Το μάθημα συνδέει τη θεωρία με πραγματικά οικονομικά ζητήματα, όπως ο πληθωρισμός, το κόστος ζωής, η ανισότητα, η φτώχεια, οι καταναλωτικές δαπάνες των νοικοκυριών, η φορολογία, η δημόσια πολιτική, η προστασία καταναλωτή και οι ψηφιακές αγορές.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, ο/η φοιτητής/τρια θα είναι σε θέση να:

1. εξηγεί τη σχέση μεταξύ προτιμήσεων, εισοδήματος, τιμών και ζήτησης,
2. αναλύει βασικές καταναλωτικές επιλογές με βάση τον εισοδηματικό περιορισμό και την έννοια της χρησιμότητας,
3. ερμηνεύει την ατομική και αγοραία ζήτηση, τις ελαστικότητες και το πλεόνασμα καταναλωτή,
4. διακρίνει το εισοδηματικό αποτέλεσμα από το αποτέλεσμα υποκατάστασης σε εισαγωγικό επίπεδο,
5. κατανοεί τη λογική κατασκευής του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή και τη σύνδεσή του με το κόστος ζωής,
6. αναγνωρίζει τον ρόλο της ποιότητας, της πληροφόρησης και της διαφοροποίησης προϊόντων στις καταναλωτικές επιλογές,
7. χρησιμοποιεί βασικές έννοιες από τις Έρευνες Οικογενειακών Προϋπολογισμών και τις ισοδύναμες κλίμακες για την ανάλυση κατανάλωσης, φτώχειας και ανισότητας,
8. αναλύει επιλογές που σχετίζονται με τον χρόνο, την οικιακή παραγωγή, την αποταμίευση, τον δανεισμό και την αβεβαιότητα,
9. αναγνωρίζει βασικές συμπεριφορικές αποκλίσεις από την πλήρη ορθολογικότητα,
10. εξηγεί κοινωνικές επιδράσεις στην κατανάλωση, όπως τα αγαθά επίδειξης/αγαθά Veblen, το αποτέλεσμα μίμησης ή συρμού, το αποτέλεσμα σνομπισμού και οι επιρροές από τα κοινωνικά δίκτυα,
11. αξιολογεί πολιτικές nudging, αρχιτεκτονικής επιλογών και προστασίας καταναλωτή,
12. ερμηνεύει τον ρόλο ψηφιακών πλατφορμών, διαδικτυακών αξιολογήσεων, αλγορίθμων, προσωποποιημένης τιμολόγησης και παραπλανητικών προτύπων σχεδιασμού στις ψηφιακές αγορές.

1. Εισαγωγή στη συμπεριφορά καταναλωτή
2. Προτιμήσεις, χρησιμότητα και εισοδηματικός περιορισμός
3. Ζήτηση, ελαστικότητες και πλεόνασμα καταναλωτή
4. Μεταβολές τιμών και εισοδήματος
5. Δείκτης Τιμών Καταναλωτή και κόστος ζωής
6. Ποιότητα αγαθών, χαρακτηριστικά προϊόντων και σχέση τιμής-ποιότητας
7. Καταναλωτικές δαπάνες και νοικοκυριά
8. Χρόνος, οικιακή παραγωγή και αποταμίευση
9. Πληροφόρηση, διαφήμιση και καταναλωτικές αποφάσεις
10. Συμπεριφορική οικονομική και ατελής ορθολογικότητα
11. Κοινωνική κατανάλωση και κοινωνικές επιρροές
12. Συμπεριφορικές παρεμβάσεις, προστασία καταναλωτή και δημόσια πολιτική
13. Ψηφιακές πλατφόρμες και σύγχρονες καταναλωτικές αγορές

Διαλέξεις (3 ώρες/εβδομάδα)

Η αξιολόγηση βασίζεται στην επίδοση των φοιτητών στη γραπτή τελική εξέταση (60%) και σε ατομική εργασία κατά τη διάρκεια του εξαμήνου (40%).

Η τελική γραπτή εξέταση περιλαμβάνει ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής, σύντομες ερωτήσεις κατανόησης ή/και απλές αριθμητικές εφαρμογές σχετικές με το περιεχόμενο του μαθήματος.

Η ατομική εργασία αφορά εφαρμοσμένη ανάλυση θέματος σχετικού με την καταναλωτική συμπεριφορά, όπως:

• πληθωρισμός και κόστος ζωής,
• καταναλωτικές δαπάνες νοικοκυριών,
• ισοδύναμες κλίμακες,
• σχέση τιμής-ποιότητας,
• διαφήμιση και πληροφόρηση,
• κοινωνικές επιρροές στην κατανάλωση,
• συμπεριφορικές παρεμβάσεις, όπως το nudging, και προστασία καταναλωτή,
• ψηφιακές πλατφόρμες,
• διαδικτυακές αξιολογήσεις,
• προσωποποιημένη τιμολόγηση,
• παραπλανητικά πρότυπα σχεδιασμού στις ψηφιακές αγορές και ψηφιακή χειραγώγηση επιλογών.

Αξιολογούνται η κατανόηση της σχετικής θεωρίας, η τεκμηρίωση, η ποιότητα της ανάλυσης και η σαφήνεια της παρουσίασης.

Υποστήριξη της μαθησιακής διαδικασίας μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-class.

Χρήση ΤΠΕ στη διδασκαλία.