Το μάθημα αναπτύσσει δεξιότητες αναλυτικής, ποσοτικής και στρατηγικής σκέψης, οι οποίες εκτιμώνται ιδιαίτερα τόσο σε ακαδημαϊκά όσο και σε επαγγελματικά περιβάλλοντα. Ειδικότερα, καλλιεργεί ικανότητες που σχετίζονται με την οικονομική ανάλυση βασισμένη σε υποδείγματα, τη λήψη αποφάσεων υπό περιορισμούς, τη στρατηγική αλληλεπίδραση και την τυπική/λογική επιχειρηματολογία. Οι δεξιότητες αυτές είναι απαραίτητες σε διάφορους επαγγελματικούς τομείς, όπως το consulting (στρατηγική, τιμολόγηση, ανάλυση ανταγωνισμού), τα χρηματοοικονομικά (ανάλυση κινδύνου, κίνητρα), η δημόσια πολιτική (ρυθμιστικές αρχές, διεθνείς οργανισμοί) και επαγγέλματα που βασίζονται σε δεδομένα και περιλαμβάνουν οικονομική μοντελοποίηση και εφαρμοσμένη ανάλυση. Παράλληλα, το μάθημα παρέχει στους φοιτητές και τις φοιτήτριες το θεωρητικό και μεθοδολογικό υπόβαθρο που απαιτείται για μεταπτυχιακές σπουδές στα οικονομικά και σε συναφή επιστημονικά πεδία. Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα είναι σε θέση να:

Γνώσεις
– Επιδεικνύουν προχωρημένη κατανόηση του νεοκλασικού μικροοικονομικού πλαισίου, συμπεριλαμβανομένων της ορθολογικής επιλογής, της βελτιστοποίησης, της ισορροπίας και της ανάλυσης ευημερίας.
– Εξηγούν τα θεωρητικά θεμέλια της συμπεριφοράς καταναλωτών και παραγωγών υπό συνθήκες σπανιότητας και στρατηγικής αλληλεπίδρασης.
– Περιγράφουν προχωρημένες μικροοικονομικές έννοιες και υποδείγματα, όπως η ισορροπία Nash, ο ολιγοπωλιακός ανταγωνισμός, η ασύμμετρη πληροφόρηση, η δυσμενής επιλογή, ο ηθικός κίνδυνος, τα υποδείγματα signalling και screening, καθώς και οι σχέσεις principal–agent.
– Αναγνωρίζουν τις βασικές επεκτάσεις και τους περιορισμούς του τυπικού νεοκλασικού υποδείγματος, συμπεριλαμβανομένων στοιχείων από τη συμπεριφορική οικονομική.

Δεξιότητες

– Εφαρμόζουν τυπικές μικροοικονομικές μεθόδους και μαθηματικά εργαλεία για την επίλυση προβλημάτων βελτιστοποίησης υπό περιορισμούς.
– Κατασκευάζουν και αναλύουν οικονομικά υποδείγματα συμπεριφοράς καταναλωτών, επιχειρήσεων, στρατηγικής αλληλεπίδρασης και ασυμμετριών πληροφόρησης.
– Αναλύουν στατικά και δυναμικά παίγνια και εξάγουν αποτελέσματα ισορροπίας χρησιμοποιώντας αυστηρή αναλυτική συλλογιστική.
– Χρησιμοποιούν τυπική οικονομική συλλογιστική και ανάλυση βασισμένη σε υποδείγματα για την ερμηνεία πραγματικών οικονομικών φαινομένων και προβλημάτων οικονομικής πολιτικής.
– Αξιολογούν τις επιδράσεις των δομών αγοράς και των κινήτρων στα οικονομικά αποτελέσματα.

Ικανότητες

– Αξιολογούν την αποτελεσματικότητα των αγορών και τα οικονομικά αποτελέσματα χρησιμοποιώντας κριτήρια ευημερίας και αποτελεσματικότητας κατά Pareto.
– Μεταφράζουν σύνθετα πραγματικά προβλήματα σε τυπικά οικονομικά πλαίσια κατάλληλα για αναλυτική διερεύνηση.
– Διατυπώνουν τεκμηριωμένα και θεωρητικά θεμελιωμένα επιχειρήματα σε περιβάλλοντα που χαρακτηρίζονται από αβεβαιότητα και στρατηγική αλληλεπίδραση.
– Επιδεικνύουν προχωρημένες δεξιότητες αναλυτικής και ποσοτικής σκέψης, σύμφωνες με τις απαιτήσεις της σύγχρονης οικονομικής εκπαίδευσης και των διεθνώς ανταγωνιστικών αγορών εργασίας.
– Αναπτύσσουν το θεωρητικό και μεθοδολογικό υπόβαθρο που είναι απαραίτητο για μεταπτυχιακές σπουδές και προχωρημένη έρευνα στην οικονομική επιστήμη.

Το μάθημα προσφέρει μια προχωρημένη παρουσίαση της μικροοικονομικής θεωρίας, βασισμένη στο νεοκλασικό αναλυτικό πλαίσιο και στις σύγχρονες επεκτάσεις του. Έμφαση δίνεται στην τυπική διατύπωση υποδειγμάτων, στις τεχνικές βελτιστοποίησης, στην ανάλυση ισορροπίας και στην εφαρμογή της μικροοικονομικής συλλογιστικής σε ζητήματα στρατηγικής αλληλεπίδρασης, ατελών αγορών και προβλημάτων πληροφόρησης. Το μάθημα οργανώνεται γύρω από τους βασικούς άξονες της σύγχρονης μικροοικονομικής ανάλυσης και εισάγει τους φοιτητές και τις φοιτήτριες σε επιλεγμένες εξελίξεις της συμπεριφορικής οικονομικής. Το ενδεικτικό περιεχόμενο του μαθήματος οργανώνεται στις ακόλουθες θεματικές ενότητες:

Ενότητα 1: Θεωρία Καταναλωτή (Προτιμήσεις, χρησιμότητα και ορθολογική επιλογή, Μεγιστοποίηση χρησιμότητας υπό περιορισμούς, Θεωρία δυαδικότητας και ελαχιστοποίηση δαπάνης, Συναρτήσεις ζήτησης και συγκριτική στατική, Διαχρονική επιλογή και επιλογή υπό αβεβαιότητα)

Ενότητα 2: Θεωρία της Επιχείρησης (Τεχνολογία παραγωγής και συναρτήσεις παραγωγής, Ελαχιστοποίηση κόστους και συναρτήσεις κόστους, Μεγιστοποίηση κέρδους, Αποφάσεις προσφοράς της επιχείρησης, Βραχυχρόνια και μακροχρόνια ανάλυση)

Ενότητα 3: Γενική Ισορροπία και Ευημερία (Ανταγωνιστική ισορροπία, Οικονομίες ανταλλαγής και το κουτί Edgeworth, Αποτελεσματικότητα κατά Pareto, Θεμελιώδη θεωρήματα ευημερίας, Αποτελεσματικότητα αγορών και ανάλυση ευημερίας)

Ενότητα 4: Θεωρία Παιγνίων (Παίγνια στρατηγικής μορφής, Ισορροπία Nash, Μικτές στρατηγικές, Δυναμικά παίγνια και υποπαιγνιακά τέλεια ισορροπία, Επαναλαμβανόμενα παίγνια και στρατηγική συμπεριφορά)

Ενότητα 5: Ατελής Ανταγωνισμός και Ολιγοπωλιακές Αγορές (Ανταγωνισμός Cournot και Bertrand, Στρατηγική τιμολόγηση και ανταγωνισμός ποσοτήτων, Συμπαιγνία και συνεργασία, Ισχύς αγοράς και εφαρμογές στη βιομηχανική οργάνωση)

Ενότητα 6: Οικονομικά της Πληροφόρησης (Ασύμμετρη πληροφόρηση, Δυσμενής επιλογή και ηθικός κίνδυνος, Υποδείγματα signalling και screening, Θεωρία principal–agent, Κίνητρα και θεωρία συμβολαίων)

Ενότητα 7: Συμπεριφορική Οικονομική (Περιορισμένη ορθολογικότητα, Προτιμήσεις εξαρτώμενες από σημεία αναφοράς και αποστροφή στην απώλεια, Ευρετικές μέθοδοι και γνωστικές μεροληψίες, Συμπεριφορική θεωρία παιγνίων, Εφαρμογές στη συμπεριφορά καταναλωτή και στη δημόσια πολιτική («nudges»))

Το μάθημα διατηρεί μια αυστηρή μεθοδολογική βάση, θεμελιωμένη στη νεοκλασική μικροοικονομική ανάλυση, ενώ παράλληλα εισάγει τους φοιτητές και τις φοιτήτριες σε σημαντικές σύγχρονες εξελίξεις και εφαρμογές που σχετίζονται με τη σύγχρονη οικονομική έρευνα και την ανάλυση οικονομικής πολιτικής.

Διαλέξεις (3 ώρες/εβδομάδα)

Η γλώσσα αξιολόγησης είναι η Ελληνική, και η μέθοδος αξιολόγησης είναι αποτελείται από μια τελική ατομική εξέταση (100%) μέσω μιας διαδικασίας συνδυασμού Ερωτήσεων Πολλαπλής Επιλογής, Ερωτήσεων Σύντομης Απάντησης, και Επίλυσης Προβλημάτων.

e-class, e-mails, διαφάνειες, λογισμικό για επίλυση προβλημάτων, δημιουργία ερωτηματολογίων και σχεδιασμό γραφημάτων