Περιφερειακή Οικονομική

United Nations Human Development Index (HDI), 2009

Κωδικός Μαθήματος: 
ECO_361
Εξάμηνο: 
Έτος Σπουδών: 
Προς Φοιτητές Erasmus: 
Όχι

Μαθησιακά Αποτελέσματα

Το μάθημα αποσκοπεί στην πλήρη κατανόηση της λειτουργίας των περιφερειών ως αυτόνομων διοικητικών μονάδων αλλά και ως λειτουργικών χωρικών μονάδων μιας ενιαίας εθνικής οικονομίας.

Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές αναμένεται να έχουν αποδεδειγμένη γνώση και κατανόηση θεμάτων που σχετίζονται με:

  • την περιφερειακή οικονομία και το μέσο-επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας
  • τις επιπτώσεις της οικονομικής πολιτικής στις περιφέρειες
  • τις έννοιες της σύγκλισης, της απόκλισης και της περιφερειακής μεγέθυνσης
  • τις μεθόδους ανάλυσης των περιφερειακών οικονομιών και τις μεθόδους ανάλυσης των επιπτώσεων της οικονομικής δραστηριότητας στη περιφερειακή οικονομία
  • την επίπτωση της καινοτομίας και της Ε&Α στην περιφερειακή ανάπτυξη

Η γνώση αυτή υποστηρίζεται από επιστημονικά εγχειρίδια προχωρημένου επιπέδου και περιλαμβάνει και απόψεις που προκύπτουν από σύγχρονες εξελίξεις στην αιχμή του γνωστικού τους πεδίου, όπως η διαδικασία περιφερειακής σύγκλισης και η μεθοδολογία εισροών-εκροών και πινάκων κοινωνικής λογιστικής.

Οι φοιτητές θα είναι επίσης σε θέση να:

  • χρησιμοποιούν τις ανωτέρω γνώσεις για να προσεγγίσουν θέματα περιφερειακής ανάπτυξης (τομεακής ή συνολικής) και αξιοποίησης των κινήτρων περιφερειακής ανάπτυξης στον ιδιωτικό και το δημόσιο τομέα.
  • να συγκεντρώνουν και να ερμηνεύουν στοιχεία περιφερειακής πολιτικής και περιφερειακών ή αστικών δεικτών από τις Ευρωπαϊκές και Εθνικές βάσεις δεδομένων και κυρίως την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat) και να χρησιμοποιούν τα δεδομένα αυτά  για να διαμορφώνουν κρίσεις που περιλαμβάνουν προβληματισμό σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης των περιφερειών και ενίσχυσης των τοπικών πλεονεκτημάτων.
  • να κοινοποιούν πληροφορίες, ιδέες, προβλήματα και λύσεις περιφερειακών ζητημάτων σε εξειδικευμένο κοινό αλλά και να εκλαϊκεύουν τις σύνθετες έννοιες της περιφερειακής οικονομικής πολιτικής και της εκτίμησης των περιφερειακών διαφορών.
  • να έχουν αναπτύξει εκείνες τις δεξιότητες απόκτησης γνώσεων, που τους χρειάζονται για να συνεχίσουν σε περαιτέρω σπουδές με μεγάλο βαθμό αυτονομίας.

Επιπροσθέτως, το μάθημα αποσκοπεί:

  • στην αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση περιφερειακών δεδομένων και πληροφοριών,
  • στην εμπέδωση των προσαρμογών που απαιτεί το μεταβαλλόμενο αστικό τοπίο
  • στη διαδικασία λήψης αποφάσεων που ενσωματώνει την βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη
  • στη κατανόηση του διεθνούς περιβάλλοντος της παγκοσμιοποίησης
  • στη διεπιστημονικότητα και την ομαδική εργασία
  • στην επαγγελματική και ηθική υπευθυνότητα.

Περιεχόμενα μαθήματος

Περιφερειακή Οικονομική: Εισαγωγή, έννοια και τύποι των περιφερειών. Περιφερειακό εισόδημα και προσδιορισμός της απασχόλησης, Υπόδειγμα εξαγωγικής βάσης, Κεϋνσιανό υπόδειγμα, Περιφερειακός πολλαπλασιαστής, Εφαρμογές περιφερειακών πολλαπλασιαστών, Οικονομετρικά περιφερειακά υποδείγματα. Περιφερειακά Υποδείγματα Εισροών-Εκροών, Η μέθοδος εισροών-εκροών, Πολλαπλασιαστές προϊόντος και εισοδήματος, Εφαρμογές εισροών-εκροών. Νεοκλασσικά Υποδείγματα Ανισοτήτων Περιφερειακής Ανάπτυξης. Υποδείγματα Περιφερειακής Ανάπτυξης Εξαγωγικού Προσανατολισμού. Διαπεριφερειακή Μετανάστευση, Κλασσικό υπόδειγμα μετανάστευσης εργατικού δυναμικού, εναλλακτικά υποδείγματα μετανάστευσης, Οικονομικές επιπτώσεις μετανάστευσης.

Ποσοτικές Μέθοδοι Περιφερειακής Ανάλυσης: Τα Περιφερειακά Δεδομένα. Διάφοροι τύποι περιφερειακών δεδομένων, Οργάνωση περιφερειακών δεδομένων, Ανεύρεση περιφερειακών δεδομένων, Παρουσίαση περιφερειακών δεδομένων. Περιγραφική Ανάλυση Περιφερειακών Δεδομένων, Μέτρα κεντρικής τάσης, Μέτρα διασποράς άκρων, Μέτρα συνολικής διασποράς. Περιφερειακή Συγκέντρωση, Συμμετοχή, Ειδίκευση Αλληλεξάρτηση, Συντελεστές συγκέντρωσης (Gini, Gini-Hirschman, Theil, Williamson, R), Καμπύλη Lorenz. Συντελεστές συμμετοχής (εκφράσεις Location Quotient), Συντελεστής συμμετοχής και υποδείγματα εξαγωγικής βάσης και εξαγωγικού προσανατολισμού, Συντελεστής ειδίκευσης, Συντελεστής χωροταξικής αλληλεξάρτησης. Ανάλυση Απόκλισης-Συμμετοχής. Περιφερειακά Δημογραφικά Υποδείγματα.

Αστική Οικονομική: Η χωρική διάρθρωση της αστικής οικονομίας. Συγκέντρωση και συστάδες δραστηριοτήτων. Παγκοσμιοποίηση: πόλεις, περιφέρειες και οικονομική πολιτική. Σύγχρονη ανάλυση της αστικής και περιφερειακής οικονομικής πολιτικής.

Διδακτικές Δραστηριότητες

Διαλέξεις (3 ώρες / εβδομάδα)

Οργάνωση Διδασκαλίας

Δραστηριότητα

Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου

Διαλέξεις

39 ώρες (3χ13)

Μελέτη

111 ώρες

Σύνολο Μαθήματος (25 ώρες φόρτου εργασίας ανά πιστωτική μονάδα)

150 ώρες

Αξιολόγηση

Η αξιολόγηση γίνεται στην Ελληνική γλώσσα με γραπτή διαδικασία ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής στο τέλος του εξαμήνου.

Δίνεται η δυνατότητα προαιρετικής συμμετοχής σε γραπτές εξετάσεις (πρόοδοι) ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής δύο φορές στη διάρκεια του εξαμήνου με συμμετοχή στην τελική βαθμολογία 40%.

Τα κριτήρια αξιολόγησης είναι προσβάσιμα στον ιστότοπο του μαθήματος.

Χρήση ΤΠΕ

Χρήση του e-class στη διδασκαλία και την επικοινωνία με τους φοιτητές μέσα από την ασύγχρονη πλατφόρμα.

Πληροφορίες Μαθήματος

Συγγράμματα

Προτεινόμενη Βιβλιογραφία: 
McCann, P. 2016. Αστική και περιφερειακή οικονομική. Εκδόσεις Κριτική. Κωδικός βιβλίου στον Εύδοξο 59367874
Κουρλιούρος, Η. 2016. Διαδρομές στις θεωρίες του χώρου. Η οικονομική γεωγραφία της παραγωγικής αναδιάρθρωσης και της άνισης ανάπτυξης. Εκδόσεις Προπομπός.
Πετράκος, Γ. και Ψυχάρης, Γ. 2016. Περιφερειακή ανάπτυξη στην Ελλάδα. Εκδόσεις Κριτική. Κωδικός στον Εύδοξο 59367800.